Verslag van een kunstreis naar Terschelling op www.beemsterbengel.nl door Erny v.d.Kleut

Met Beemster kunstenaar Johan Arp naar SLEM tentoonstelling
'Windnomaden': al pootje badend kunst kijken op Terschelling
 

Terschelling, 13 juni 2009 - De roemruchte kunstmanifestatie 'Oerol' is op 12 juni op Terschelling weer losgebarsten. Een onderdeel daarvan is het SLEM project, waarbij kunstenaars gevraagd worden iets te maken aan de hand van een thema. Dit jaar was dat thema 'Windnomaden'. Er moest een schilderij van een bepaalde afmeting gemaakt worden, dat in de branding zou komen te staan. De kunstenaars kregen zes weken de tijd om hun gedachten over hun invulling van het thema te laten opwellen en hun kunstobject te maken.
Eén van de bijna 400 kunstenaars, die mee wilden doen, was Johan Arp uit Middenbeemster.

Adelaarjager
De opdracht inspireerde Arp in hevige mate. Na het thema goed op zich te hebben laten inwerken werd zijn windnomade een 'Adelaarjager'. Dit is een vertegenwoordiger van de Burkets, een trots nomadenvolk dat generaties lang met een adelaar op wild jaagt. Dwars tegen de verdrukking in proberen de Adelaarjagers zich te handhaven. Onafhankelijk en niet gehinderd door grenzen en politiek verplaatsten ze zich op hun paard over de onafzienbare steppen van Mongolië en tijdens omzwervingen is zo'n adelaarjager in de fantasie van Arp dus nu ook gesignaleerd op Terschelling.
Johan gebruikte bij het maken van zijn schilderij vlammend rood en geel, maar vooral de diepe kleur blauw, waar hij een voorkeur voor heeft.
   
Op zaterdag 13 juni werd om 16.00 u. de tentoonstelling op Terschelling geopend. De rit naar Harlingen ging voorspoedig, maar parkeren was een ander verhaal. De parkeerplaats bleek vol en alle passagiers voor de boot werden ver buiten Harlingen naar een camping verwezen. Pendelbussen reden wel, maar waren vol en dus moest er gelopen worden. Gelukkig was een vriendelijke Friese dame bereid een lift te geven, zodat we nog net op tijd bij de veerboot arriveerden, die om 10.15 uur vertrok. De reis naar Terschelling gaat via grote slaloms wegens de diepgang van de Waddenzee. De vaargeulen worden met boeien aangegeven.
   
Na anderhalf uur varen doemde de kust van Terschelling op en we zagen vanuit zee al de expositie van 382 schilderijen.
Bij het afmeren zagen we hoe druk het op Terschelling was in verband met de Oerol.
Op de lantarenpalen waren de meeuwen neergestreken, die de hele reis boven het schip hadden meegezweefd en nu uitrustten voor de terugtocht. Als dat geen windnomaden zijn!
In het drukke stadje bleken geen fietsen meer te huur te zijn, dus een fietstochtje over het eiland zat er helaas niet meer bij. We wandelden naar het expositieterrein.
Daar was de vloed begonnen op te komen. Een aantal schilderijen stond al in het water. Ze waren schuin in tweeën doorgezaagd en de afzonderlijke stukken waren bevestigd op een scharnier en stonden op een constructie, die behalve dat ze met de wind meedraaiden ook nog als vleugels zouden kunnen bewegen. Helaas bleek deze gedachte niet uitvoerbaar wegens het gewicht van de schilderstukken.
Bij het uiterste puntje ontwaarden we het schilderij van Johan, midden in het water. Dus sokken en schoenen moesten uit om er bij te komen. Toen ontdekten we hoe heerlijk ontspannend het was om al pootje badend de expositie van niet minder dan 382 schilderijen te bekijken. Het zeewater was van een behaaglijke temperatuur.

Weerbestendig
Johan vertelde dat de schilderijen voor deze tentoonstelling natuurlijk weerbestendig moesten zijn en bestand tegen de inwerking van zout water. Om het schilderij 'waterproof' te maken heeft hij het behandeld met 6 lagen speciale acryllak. Zo kunnen ze dus ook in de tuin een plekje krijgen.
Bezoekers die een schilderij wilden kopen, konden dat kenbaar maken bij de organisatie. Met de opbrengst van de verkoop zullen de kosten van de tentoonstelling worden bestreden.
Maar de kopers zullen nog wel even moeten wachten, want de expositie gaat eerst op reis naar New York ter gelegenheid van het 400 jaar bestaan van de stad en daarna naar Zuid-Afrika.
 

Catalogus als een gedichtenboek
Wel was er ook een mooie catalogus verkrijgbaar waarin alle kunstwerken zijn opgenomen.Bij alle afbeeldingen was de motivatie van de kunstenaars in het kort beschreven. Hun zielenroerselen blijken soms onnavolgbaar. Zo geeft dit schilderij linksboven, dat overigens erg mooi was, een beleving van een nacht in de tuin met oplichtende ramen. Je kunt er van alles bij bedenken, maar 'stormnomaden'? Zo had elk schilderij zijn eigen soms ondoorgrondelijke tekst meegekregen, waardoor de catalogus leest als een gedichtenboek. Een voorbeeld:

Het Windpaard
Nomaden trekken van plaats naar plek vergezeld van hun dieren, vaak met paarden. Op Tibetaanse Boeddhistische gebedsvlaggetjes staat vaak een 'windpaard' afgebeeld. Het wapperen van het vlaggetje brengt het gebed in de lucht, maar het Windpaard met het juweel van wijsheid op zijn rug doet het nog sneller.

 
En natuurlijk is het feest op Terschelling want het Oerol evenement was op 12 juni al losgebarsten. In de grote theatertent traden artiesten op, maar ook in de gezellige straatjes van het stadje lieten muzikanten van zich horen.
Even buiten het feestgedruis van de Oerol is slenteren door de haven van Terschelling ook heel genoeglijk. Er lagen imposante zeilschepen aangemeerd, maar ook is er een 'buitenexpositie' van opgedoken oude scheepsonderdelen en oorlogsattributen.

Na de vernissage van de 'Windnomaden' werd het zo langzamerhand weer tijd om de terugweg te aanvaarden. Johan ging nog even afscheid nemen van zijn geesteskind, dat over een poosje dus een hele wereldreis gaat maken. "Het doet je toch wel wat, dat je het nooit meer zal zien", verklaarde hij. "Je bent er zo'n lange tijd zo intensief mee bezig geweest."

De tocht met de vleugelboot van Terschelling naar Harlingen duurde de helft minder dan die met de veerboot.
Het was een prachtige zonnige dag geweest met heerlijk pootje baden en veel indrukken.